Эй унда! Био ташыусы тәьмин итеүсе булараҡ, мин’ве һуңғы ваҡытта күп һорауҙар ала, роле тураһында био ташыусылар азот сығарыу. Шулай итеп, мин уйланым, мин бер нисә минут ваҡыт бүлергә, уны һеҙҙең өсөн өҙөп һәм аңлатырға, ни өсөн был бәләкәй егеттәр шул тиклем мөһим канализация һыуҙарын таҙартыу.
Беренсенән, әйҙәгеҙ, бысраҡ һыуҙарҙа азот тураһында һөйләйек. Азот — дөйөм бысратыусы, эске һәм сәнәғәт бысраҡ һыуҙарында осрай. Башлыса аммиак азот, нитрат азот һәм нитрит азот рәүешендә бар. Һыу ятҡылыҡтарында артыҡ азот эвтрофикацияға килтерергә мөмкин, был һыу үләндәре сәскә атыуына килтерә, кислород кимәлен кәметә һәм һыу ғүмеренә зыян килтерә. Тимәк, азотты канализация һыуҙарынан сығарыу тирә-яҡ мөхитте һәм йәмәғәт һаулығын һаҡлау өсөн мөһим.
Бына ҡайҙа био ташыусылар килә. Био ташыусылар бәләкәй, пористый материалдар, улар микроорганизмдар өсөн ҙур ер өҫтө майҙаны бирә, беркетергә һәм үҫергә. Был микроорганизмдар, башлыса бактериялар, азот сығарыу процесында төп роль уйнай. Азоттарҙы бөтөрөүҙә ике төп аҙым бар: азотификация һәм денитрификация.
Нитрификация
Нитрификация — азот сығарыуҙа тәүге аҙым. Нитрификация ваҡытында аммиак азоты (NH⁺) нитрит азотына (NO ⁻) һәм һуңынан нитрат азотына (NO ⁻) ике төрлө бактерияларға әйләндерелә: аммиак - окисландырыусы бактериялар (АОБ) һәм нитит - окисландырыусы бактериялар (NOB). Был бактериялар был процесты үткәреү өсөн кислород кәрәк, шуға күрә нитрификация, ғәҙәттә, аэроб шарттарҙа була.
Био ташыусылар был бактериялар өсөн идеаль мөхит тәьмин итә. Био ташыусылар пористый структураһы ҙур өҫкө майҙан тәҡдим итә, был бактериялар юғары тығыҙлығын беркетергә мөмкинлек бирә. Был юғары - тығыҙлыҡ бактериаль берләшмәһе аммиак азотын нитрат азотына һөҙөмтәле үҙгәртә ала. Мәҫәлән,МББР ташыусыкүп кенә канализация ҡоролмаларында ҡулланылған био ташыусы төрө булып тора. Уның үҙенсәлекле формаһы һәм матди составы нитрификациялаусы бактериялар үҫешенә булышлыҡ итә, нитрификация һөҙөмтәлелеген арттыра.
Денитрификация
Нитрификациянан һуң, сираттағы аҙым булып тора денитрификация. Денитрификацияла нитрат азот (NO ⁻) денитрификациялаусы бактериялар ярҙамында азот газына (N₂) үҙгәртелә. Был процесс аноксик шарттарҙа була, унда кислород аҙ йәки бөтөнләй юҡ. Денитрификациялаусы бактериялар азот азотын кәметергә мөмкинлек биргән электрон донор булараҡ органик матдә ҡуллана.
Био ташыусылар ҙа денитрификацияла мөһим роль уйнай. Био ташыусылар эске өлөшө кислородтың диффузияһы сикләнгән булыуы арҡаһында аноксик мөхит булдыра ала. Был денитрифицировать бактериялар үҫергә һәм денитрификация процесын үткәрергә мөмкинлек бирә. Био ташыусылар аша ағып сыҡҡанда, нитрат азоты яйлап азот газына әйләндерелә, ул артабан атмосфераға сығарыла.
Азоттарҙы бөтөрөүҙә био ташыусылар ҡулланыу өҫтөнлөктәре
- Юғары һөҙөмтәлелек: Био ташыусылар бактериялар үҫеше өсөн мөмкин булған ер өҫтө майҙанын арттыра, тимәк, бактериялар азот сығарыу процесында ҡатнаша ала. Был традицион дауалау ысулдары менән сағыштырғанда нитрификация һәм денитрификация ставкаларына килтерә.
- Тотороҡлолоҡ: Био ташыусылар өҫтөндәге беркетелгән бактериялар тотороҡлораҡ һәм һирәгерәк һыу менән йыуыла. Был эҙмә-эҙлеклерәк азоттарҙы бөтөрөү һөҙөмтәлелеген тәьмин итә, хатта үҙгәрешле инфлюент шарттарында.
- Һикерешлелек: Био ташыусыларҙы еңел генә өҫтәп йәки таҙартыу системаһынан сығарырға мөмкин, был дауалау ҡәҙерен еңел көйләү мөмкинлеген бирә. Уларҙы шулай уҡ төрлө дауалау реакторҙарында ҡулланырға мөмкин, мәҫәлән, активлаштырылған шлам системалары һәм түшәк биопленка реакторҙары (МББР) хәрәкәт итә.
- Кәметелгән аяҡ эҙҙәре: Био ташыусылар юғары һөҙөмтәлелеге арҡаһында, таҙартыу ҡоролмалары күләмен кәметергә мөмкин. Был бигерәк тә киңлек сикләнгән урындар өсөн файҙалы.
Ысын - Бөтә донъя ҡушымталары
Био ташыусылар төрлө канализация һыуҙарын таҙартыу ҡушымталарында киң ҡулланыла. Мәҫәлән, коммуналь канализация ҡоролмаларында био ташыусылар йыш ҡына МББР-ҙа азот сығарыуҙы көсәйтергә ҡулланыла. 1990 й.МББР ташыусынитрификациялау һәм денитрификациялаусы бактериялар өсөн тотороҡло һәм һөҙөмтәле платформа тәьмин итә, таҙартыу ҡоролмаларына ҡәтғи азот сығарыу стандарттарына яуап бирергә ярҙам итә.
Сәнәғәт канализация һыуҙарын таҙартыуҙа био ташыусылар шулай уҡ азоттарҙы дауалау өсөн ҡулланыла – аҙыҡ-түлек эшкәрткәндән, химия етештереүҙән һәм башҡа тармаҡтарҙан ҡалдыҡтарҙы үҙ эсенә ала. Был тармаҡтарҙа йыш ҡына азоттың юғары булыуы юғары көслө бысраҡ һыуҙар етештерә, ә био ташыусылар азотты һөҙөмтәле рәүештә алып ташлай һәм тирә-яҡ мөхиткә йоғонтоһон кәметә ала.
Тағы ла бер ҡыҙыҡлы ҡушымта – аквакультурала. Балыҡ хужалыҡтарында һәм креветкалар быуаларында балыҡ аҙыҡынан һәм ҡалдыҡтарҙан азот берләшмәләренең тупланыуы һыу организмдарына зыян килтерергә мөмкин. Био ташыусыларҙы азоттарҙы бөтөрөү һәм һыу мөхитен һаҡлау өсөн аквакультура ҡоролмаларының һыу таҙартыу системаларында ҡулланырға мөмкин.
Био ташыусыларҙы башҡа дауалау процестары менән берләштереү
Био ташыусыларҙы шулай уҡ башҡа дауалау процестары менән берләштерергә мөмкин, дөйөм азот сығарыу һөҙөмтәлелеген яҡшыртыу өсөн. Мәҫәлән, уларҙы 2012 йыл менән бергә ҡулланырға мөмкин.Ҡушылған трубка монтажсы. Ҡуйылған трубкалы аҫаба эшкәртелгән һыуҙы шламдан айырыу өсөн ҡулланыла, ә өҫкө ағымдағы эшкәрткән процесындағы био ташыусылар азотты алып ташлай. Был комбинация ултырмалар етештереүсәнлеген арттыра һәм һыуҙа һыу сифатын яҡшырта ала.
Һығымта
Һүҙҙе йомғаҡлап, био ташыусылар азоттарҙы канализация һыуҙарынан сығарыуҙа мөһим роль уйнай. Улар нитрификациялау һәм денитрификациялаусы бактериялар үҫеше өсөн яраҡлы мөхит тәьмин итә, улар аммиак азотына азот газына әйләндереү өсөн яуаплы. Био ташыусылар ҡулланыу күп өҫтөнлөктәр тәҡдим итә, шул иҫәптән юғары һөҙөмтәлелек, тотороҡлолоҡ, һығылмалылыҡ, һәм кәметелгән эҙ.
Әгәр һеҙ’ы канализация сәнәғәтендә һәм эҙләү өсөн һөҙөмтәле хәл итеү өсөн азот сығарыу, био ташыусылар яуап була ала. Һеҙ’ы эшләйме коммуналь канализация таҙартыу ҡоролмаһы, сәнәғәт объекты, йәки аквакультура фермаһы, беҙҙең био ташыусылар һеҙгә ярҙам итә ала, һеҙҙең дауалау маҡсаттарын үтәргә.
Әгәр һеҙ’беҙҙең био ташыусылар тураһында күберәк белергә йәки һеҙҙең аныҡ ихтыяждар тураһында фекер алышыу, иркенләп мөрәжәғәт итергә. Беҙ бында һеҙгә иң яҡшы продукция һәм хәл итеү өсөн тәьмин итеү өсөн һеҙҙең өсөн канализация һыуҙарын таҙартыу проблемалары. Әйҙәгеҙ, бергә эшләйек, беҙҙең һыу таҙартыусы һәм тирә-яҡ мөхитте һауыраҡ булһын өсөн.
Һылтанмалар
- Меткалф & Эдди. (2014). Ҡалдыҡ һыуҙары инженерияһы: дауалау һәм ресурстарҙы тергеҙеү. Макгроу - Хилл мәғарифы.
- Риттман, Б.Э., & Маккарти, П.Л. (2001). Экологик биотехнология: принциптар һәм ҡушымталар. Макгроу - Хилл.